Laadpalen6 min lezen

Waarom laadt mijn auto niet op de zon? Zonneladen simpel uitgelegd

Illustratie van een laadpaal aan een muur met een auto, en een zon half achter een wolk, met de tekst: Waarom laadt hij niet op de zon?

Laatst belde een klant me een beetje teleurgesteld. Zonnepanelen op het dak, net een Zaptec Go 2 laten installeren, de zon scheen… en toch begon de auto niet te laden op zonnestroom. “Hier hebben we die laadpaal toch juist voor gekozen?”

Die vraag krijg ik vaker, en het antwoord is gelukkig simpel: er is niets kapot. Een laadpaal heeft een minimum, en in de herfst en winter haal je dat minimum vaak net niet. Hieronder leg ik uit hoe dat zit, zonder ingewikkelde formules.

Een laadpaal kan niet “een beetje” laden

Een laadpaal is geen kraan die je heel zachtjes open kunt zetten. Volgens de regels voor laden mag een laadpaal een auto niet met minder dan 6 ampère per fase laden. Dat geldt voor elke laadpaal en elke elektrische auto.

Die 6 ampère is omgerekend een vast vermogen:

1 fase6 A × 230 V
± 1,4 kW
3 fasen6 A × 230 V × 3
± 4,1 kW

Zoveel zon moet er minimaal over zijn voordat de laadpaal op zonnestroom kan beginnen.

Laadt je laadpaal op 1 fase, dan moet er dus minstens zo’n 1.400 watt zonnestroom over zijn. Op 3 fasen zelfs ruim 4.100 watt. Heb je minder over, dan kan de laadpaal niet op de zon laden. Afhankelijk van de instelling wacht hij dan, of vult hij aan met stroom van het net.

Het gaat om wat er óver is

Belangrijk: het gaat niet om wat je panelen opwekken, maar om wat er overblijft nadat je huis zelf stroom heeft gebruikt. De koelkast, de wasmachine, de verwarming, een laptop: dat gaat er eerst af.

Wekken je panelen op een zonnig moment 1,8 kW op en gebruikt je huis op dat moment 0,5 kW, dan blijft er 1,3 kW over. Net onder de 1,4 kW. En dan start de laadpaal dus niet, ook al schijnt de zon.

Waarom het in november zo vaak niet lukt

In de winter staat de zon laag, zijn de dagen kort en is het vaak bewolkt. Neem een huis met 12 zonnepanelen (± 5 kWp). In de zomer haal je de drempel makkelijk en urenlang. In november lukt het op een heldere dag hooguit rond het middaguur, en op een grijze dag vaak helemaal niet.

4 kW3 kW2 kW1 kW0 7:0010:0013:0016:0019:00 1 fase start: ± 1,4 kW 3 fasen start: ± 4,1 kW juni november
Voorbeeld van het zon-overschot op een zonnige dag (± 5 kWp, na aftrek van het huisverbruik). In november komt het overschot maar net, en maar kort, bij de 1-fasedrempel. Illustratie, geen meting.

Zie je dat de 3-fasenlijn zelfs in juni nauwelijks gehaald wordt? Daar komt het slimme deel van een goede laadpaal om de hoek kijken.

Waarom de Zaptec Go 2 hier slimmer in is

Veel laadpalen laden altijd op dezelfde manier: op 3 fasen als je een 3-fase aansluiting hebt. Dan heb je dus altijd die 4,1 kW overschot nodig, en die haal je met een gewoon huis alleen op zonnige zomerdagen.

De Zaptec Go 2 kan zelf wisselen tussen 3 fasen en 1 fase. Is er weinig zon, dan schakelt hij terug naar 1 fase en kan hij al vanaf zo’n 1,4 kW overschot op de zon laden. Is er veel zon, dan gaat hij weer naar 3 fasen en laadt hij sneller. Dat is een van de dingen die de Go 2 beter kan dan zijn voorganger, en waarom ik hem vaak adviseer bij klanten met zonnepanelen.

Mijn klant had dus eigenlijk al de beste laadpaal voor zonneladen. Het was gewoon november.

Waarom hij soms even wacht

Ook als het overschot net boven de drempel komt, begint een laadpaal niet meteen. Hij wacht eerst een paar minuten om te zien of het overschot blijft. Anders zou hij bij elke wolk aan- en uitspringen, en dat is niet goed voor je auto en je laadpaal. Een kort zonnig moment tussen de wolken door is dus vaak net te kort.

Wat kun je zelf doen?

  1. Zorg dat de laadpaal het overschot kan zien. De laadpaal moet weten hoeveel stroom je huis teruglevert. Bij Zaptec gaat dat met de Zaptec Sense op de P1-poort van je slimme meter, of via een slimme koppeling zoals Homey. Zonder die meting kan de laadpaal niet op de zon sturen.
  2. Zet zware apparaten niet tegelijk aan. Draait rond het middaguur de vaatwasser of de wasdroger, dan blijft er minder over voor de auto.
  3. Kies de juiste stand. Wil je dat de auto altijd laadt, ook als er te weinig zon is? Kies dan een stand waarbij het net aanvult. Wil je alleen op eigen zon laden, dan accepteer je dat het in de winter weinig oplevert.
  4. Kijk naar de goedkope uren. In de winter is laden op de goedkoopste uren van een dynamisch energiecontract vaak slimmer dan wachten op de zon.

En in de zomer?

Dan draait het om. Met een paar kilowatt zonnepanelen haal je de 1-fasedrempel op een zonnige dag urenlang, en met een flinke installatie soms zelfs de 3-fasendrempel. Zeker nu de salderingsregeling verdwijnt, wordt het steeds interessanter om je eigen zonnestroom direct in je auto te stoppen in plaats van terug te leveren aan het net.

Kort samengevat

  • Een laadpaal heeft een minimum: ± 1,4 kW zon-overschot op 1 fase, ± 4,1 kW op 3 fasen.
  • Het gaat om wat er over is, na het eigen verbruik van je huis.
  • In de herfst en winter haal je die drempel vaak niet, of maar kort. Dat is normaal.
  • Een laadpaal die zelf naar 1 fase kan schakelen, zoals de Zaptec Go 2, laadt veel vaker op de zon.
  • De laadpaal moet het overschot kunnen meten, bijvoorbeeld via de P1-poort.

Wil je zonneladen goed laten werken, of twijfel je of jouw laadpaal en aansluiting geschikt zijn? Op mijn pagina over laadpalen lees je welke laadpalen ik adviseer, en je kunt altijd vrijblijvend een offerte aanvragen.

Hulp nodig van een elektricien?

Ik vervang groepenkasten en installeer laadpalen in Hilversum en omstreken. Vraag vrijblijvend een offerte aan of bel direct.

Interesse in een thuisbatterij? Vraag gratis advies aan bij mijn partner.

Over de schrijver

John Kalteren is elektricien en eigenaar van Kalteren Electrics in Hilversum, met meer dan 10 jaar ervaring. Gediplomeerd en VCA-gecertificeerd. Op deze blog deelt hij wat hij dagelijks in meterkasten en woningen tegenkomt.